Ẩm thực Nhật Bản – Khi mỗi bữa ăn đều kể một câu chuyện

Một con cá thu béo nhất vào mùa thu.

Một bát măng non ngon nhất đầu xuân.

Một quả hồng ngọt nhất khi lá phong bắt đầu chuyển đỏ.

Ẩm thực Nhật Bản vì thế không chạy theo sự cầu kỳ. Nó đi theo nhịp thở của thiên nhiên.

Có lẽ chính điều đó đã khiến Washoku – nền ẩm thực truyền thống Nhật Bản – được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhân loại.

Đằng sau mỗi món ăn không chỉ là hương vị, mà còn là cả một triết lý sống.

Người Nhật không ăn theo sở thích, họ ăn theo mùa

Đây là điều khiến nhiều du khách bất ngờ. Ở nhiều quốc gia, thực đơn trong nhà hàng gần như giống nhau quanh năm. Nhưng tại Nhật Bản, thực đơn thay đổi theo từng mùa.

Người Nhật có một khái niệm rất đẹp gọi là Shun. “Shun” là khoảng thời gian một loại thực phẩm đạt đến hương vị ngon nhất trong năm.

Ví dụ:

* Mùa xuân có măng non, cá tráp, dâu tây.

* Mùa hè có lươn, dưa leo, cà tím.

* Mùa thu là nấm Matsutake, cá thu đao Sanma, hạt dẻ.

* Mùa đông nổi tiếng với cua tuyết, hàu và cá nóc.

Họ tin rằng ăn đúng mùa không chỉ ngon hơn mà còn là cách cơ thể hòa hợp với thiên nhiên.

Đó cũng là lý do bạn khó tìm thấy một nhà hàng Nhật truyền thống phục vụ đầy đủ mọi món quanh năm.

Nhiều người nghĩ Sushi chỉ là cơm và cá sống. Thực tế, Sushi là minh chứng rõ nhất cho triết lý “ít nhưng tinh”. Miếng cá được cắt theo đúng thớ để giữ kết cấu. Cơm phải ở nhiệt độ gần bằng thân nhiệt người. Lượng wasabi vừa đủ để làm nổi bật vị ngọt tự nhiên của cá, chứ không lấn át. Thậm chí, người đầu bếp còn tính đến thời điểm đánh bắt, độ béo của từng loại cá và cả độ ẩm của không khí trong ngày để điều chỉnh cách nắm cơm.

Một miếng Sushi ngon không khiến người ta nhớ vì nhiều gia vị.

Mà vì nó giữ được hương vị nguyên bản của biển.

Kaiseki – Bữa ăn đẹp như một khu vườn Nhật Bản

Nếu Sushi là biểu tượng của sự tối giản, thì Kaiseki là đỉnh cao của nghệ thuật ẩm thực Nhật. Một bữa Kaiseki có thể gồm hơn mười món nhỏ. Không món nào giống món nào. Điều đặc biệt là đầu bếp không cố gắng gây ấn tượng bằng nguyên liệu đắt tiền. Họ dùng chính rau, cá và nấm theo mùa để tạo nên một hành trình cảm xúc. Chiếc lá phong đỏ trên đĩa vào mùa thu. Một cành hoa mơ nhỏ khi xuân đến. Chiếc bát gốm dày hơn vào mùa đông để giữ nhiệt. Ngay cả chiếc đĩa cũng thay đổi theo mùa.

Với người Nhật, cái đẹp không chỉ nằm trong món ăn, mà còn ở cảm giác thiên nhiên hiện diện trên bàn ăn.

Bí quyết của ẩm thực Nhật Bản không nằm ở gia vị

Nếu thử nhìn vào căn bếp Nhật, bạn sẽ ngạc nhiên vì số lượng gia vị rất ít. Họ không dùng quá nhiều nước sốt. Không sử dụng nhiều dầu mỡ. Không cố che đi hương vị của nguyên liệu. Mục tiêu của đầu bếp Nhật là làm nổi bật vị ngọt tự nhiên của cá, vị thanh của nước dùng dashi hay mùi thơm của rong biển.

Đó cũng là lý do nhiều món Nhật có vẻ đơn giản, nhưng lại rất khó nấu đúng vị.

Vì sao người Nhật sống thọ nhờ ẩm thực?

Không có “siêu thực phẩm” nào tạo nên tuổi thọ nổi tiếng của người Nhật.

Điều quan trọng nằm ở thói quen ăn uống:

* Khẩu phần nhỏ nhưng đa dạng.

* Ưu tiên cá hơn thịt đỏ.

* Ăn nhiều rau, rong biển và các sản phẩm từ đậu nành.

* Hạn chế đồ chiên rán.

* Ăn chậm để cảm nhận hương vị.

* Dừng trước khi quá no.

Với họ, bữa ăn không phải để lấp đầy dạ dày mà là khoảng thời gian tận hưởng và nuôi dưỡng cơ thể.

Điều khiến thế giới ngưỡng mộ không phải Sushi, mà là triết lý phía sau

Điều làm nên sức hút của ẩm thực Nhật Bản không chỉ là Sushi, Ramen hay Wagyu.

Đó là cách người Nhật nhìn nhận thực phẩm bằng sự biết ơn.

Họ biết ơn người nông dân đã trồng nên hạt gạo.

Biết ơn người ngư dân đã mang cá từ biển về.

Biết ơn thiên nhiên đã ban tặng những nguyên liệu ngon nhất trong từng mùa.

Có lẽ vì thế, trước mỗi bữa ăn, người Nhật luôn chắp tay và nói:

“Itadakimasu.”

Câu nói ấy không đơn thuần có nghĩa là “Mời ăn”. Nó là lời cảm ơn dành cho tất cả những gì đã góp phần tạo nên bữa cơm hôm nay.